Аймак
Аймак
ЖАРЫЯ-ЖАРНАК / РЕКЛАМА
ticket title
КООМДУК УГУУЛАР
Заявка 14 января, 17:00 часов Добрый день, дорогие коллеги!
Сынак
ГУОБДД обьявляет конкурс на вакантные должности в Центр мониторинга.
Жумушка чакырат
Жумуш издейт
ИЖАРАГА БЕРИЛЕТ
Базар-Коргон районунун Могол айыл өкмөтү административдик муниципалдык кызматтын бош орунун ээлөө боюнча СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
Курманбек айыл өкмөтү бош административдик муниципалдык кызмат ордуна СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
Кызыл-Үңкүр айыл өкмөтү ваканттык муниципалдык кызмат орундарына СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
КВАРТИРА КЕРЕК
ҮЙ САТЫЛАТ
ЖАЛАЛ-АБАДСКОЕ ОБЛАСТНОЕ УПРАВЛЕНИЕ СУДЕБНОГО ДЕПАРТАМЕНТА ПРИ ВЕРХОВНОМ СУДЕ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ОБЪЯВЛЯЕТ КОНКУРС НА СЛЕДУЮЩИЕ ВАКАНТНЫЕ АДМИНИСТРАТИВНЫЕ ГОСУДАРСТВЕННЫЕ ДОЛЖНОСТИ:
ТЕАТРГА СЫНАК. “Жаңы жылдык жомок- 2019” балаты майрамына жомоктордун сценарийин кабыл алууга сынак жарыялайт.
СЫНАК. Ачы токой кызматы токой аянтын ижарага берет
ЖАРЫЯ. Аксы районундагы Авлетим токой чарбасы жаңгак аралаш токой аянттарын ижарага берет
КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК БАНКЫНЫН ЖАЛАЛ-АБАД ОБЛАСТТЫК БАШКАРМАЛЫГЫ ОТУН САТЫП АЛУУ ЖӨНҮНДӨ КУЛАКТАНДЫРУУ ЖАРЫЯЛАЙТ.
ИЖАРАГА БЕРИЛЕТ
СЫНАК

ТАМСИЛДЕР

ТАМСИЛДЕР

8,088 просмотров всего, 69 просмотров сегодня

Ырысбай  АБДЫРАИМОВ —  билими -жогорку, Фрунзе шаарындагы Кыргыз мамлекеттик СССРдин 50 жылдыгы атындагы университеттин «кыргыз филологиясы жана журналистика факультетин» бүтүргөн, кесиби — журналист.  Адабий чыгармалары 1971-жылдан бери жарыяланып келүүдө. Эки китептин автору: 1990-жылы Фрунзе шаарындагы «Адабият» басмасынан «Бала кумары» аттуу аңгемелер жыйнагы жарык көргөн. 2017-жылы Бишкек шаарындагы «Гүлчынар» басмасынан «Өмүр кымбат» аттуу адабий  китеби чыккан.

 

САРЫ ЧЫРМООК

 

Табият билбей жаратып койгонбу?

Башка чөптөй сары чырмоок да ойгонду.

Бийик өскөн чөп, даракты көрө албай,

Же аларга түшүм, бой жагынан жете албай,

Көзү күйүп, бой узартканы козголду.

Турса да борпоң жер, көңдө дамаамат,

Өзүн ашкан акылдуу, бөлөктөрдү нөл санап,

Башкаларга тээ бийиктен карайт.

Күн, Жер, суу, таза аба, көң болбосо,

Куурап калаарын ойлобой,

Көрүнгөнгө  догурунат.

Кылса да күн-түн  далалат,

Бою өспөй кете берди, жер бойлоп…

Ал кемчилигин башкадан көрүп,

Иши жүргөндү муунтууну болжоду.

Өсөр жолун үйрөтүп,

Акылына акыл кошконду,

“Мени көрө албайт ” деп ойлоду.

Ак ниеттүү саламды,

Кошоматка кошкону…

Анда арылбас адат бар,

Тура албайт башкаларга асылбай,

Өсүмдүк-жашылчага катылбай.

Бирок жеткен жок баамы,

Каксоо жерде тамыр жая албай,

Ошолорго оролуп өсүп жатканын.

Оокат-азык берген,

Жүгөрүгө да көзү түз эмес.

“Кожоюндун сүйгөнү…

Ошон үчүн бийик өскөнү…

Жалаң ушуну көтөрмөлөп,

Көргүсү жок өзгөнү.

Ал эмнеге менден озот?

Терек, Гүл, Чынар мойнун неге созот?

Ушинтип “неге, эмне үчүн?” -деген соболу менен,

Жанындагынын да мээсин чагат.

Сары чырмоок менен бирге жүрүү,

Өзүнчө эле азап…

 

КАЙЫК

 

 

 

“Жаңы кайыктуу болдук”- дешип,

Баары кол чабышты.

Аны айдаганга,

Түгөлү менен катышты.

Жарышка чыгып жүздөйү,

Орун тийбей урушту.

Билгени да билбегени,

Кайда бурушту.

Калак талашып,

Ызылдашып турушту.

Сын тагышты, суроо салып;

— Э-хе-ей, кайык айдоо жумушпу?..

Бири айдап күн чыгышка,

Кийинкиси — күн батышка.

Үчүнчүсү көздөп түштүктү,

Дагы бири болжоп түндүктү.

Кайыктын башына,

Үйдү түйшүктү.

Суунун толо койнунда,

Кээ бири айлантты ордунда.

Эч ким көрбөй туура жол,

Кайыкка туш болбоду.

Суунун сырын билген —  акылы мол,

Бирөө да бере албады,

Туура кеңеш, туура багыт.

Кайыктын башы катып, болуп маң,

Сууда жүрдү аргасыздан.

Оң-солго ооп чайпалып,

Алга жылбай,

Ордунда турду айланып.

Шамал айдаган жакка калкып,

Кайда сүзөөрүн биле албай.

Жыгачтары какжырап ишке жарабай,

Баратат бирден ажырап.

Чыныгы калакчыга туш болбой,

Кайыктын турду башы катып.

Толкун жүрүп капыстан,

Аңтарып ие жаздады.

 

Тамсил кыйытат муну:

Табылбаса элибиздин,

Түз максаттуу уулу.

Тантырактар ишти бузат,

Болушуп, түгөнбөгөн сөздүн кулу.

 

МОМУН КОЙ

Ар ким өзү билип, өзү койгондон бери,

Койдун көбөйдү,

Түгөнбөгөн курсактуу ээси.

Баарын багууга урунуп,

Баарына жеткире албай.

Сүт менен эт, тери, жүндү,

Айланып бүттү анын мээси…

Бирок алардын бирөөсү,

Куруп бербейт короо.

Камдабайт суу, жем, чөп,

Буйрук айтып, көрсөтмө бергенден башка,

Какаят да.

Билгени чогулуш, буйрук берет,

Пайдасы жок.

Киреше, пайда алуу,

Мүлдө жаныбарды багуу жагын,

Коюшкан койго үйүп.

Өздөрү куру сөздөн башка,

Иш кылышпайт күйүгүп.

Талаптары – күчтүү,
Сүйлөгөндөрү сүрдүү.

Алар көрдү,

Таңдан кечке,

Айдаган жакка басаар.
Каяша кылбаган,

Тил кайтарбаган момун койдун,

Кара жанды карч уруп иштээрин.

Анын ордуна,

Койчулар чоң жиликти тиштээрин.

Аны башкарган көп,

Быякта калып үй ээси.

Баш көтөртпөйт,

Аялы, уул-кызы…

Небере-чөбүрөсү,

Жадесе,

Алыскы жээни…

Кала берсе, көчө –ойдогу,

Өтүп бараткандардын кээси.

Ага короочу да чоң,

Каалаган жакка айдаган.

Жайкысын дайым жайлоого,

Кышкысын кыштоого,

Кечкисин короого.

Анда бир тыным жок,

Жанына болор огожо…

 

Биздин жерде,

Кол жоорутууну каалабай,

Баары эле башкаргысы келет.

Элдин тапканын алар,

Туш келди чачат, төгөт,

Ойлонбойт,  демек.

 

 ТӨБӨЛГӨ КЫЗМАТ КАЙГЫ

Өсүмдүккө адилеттик  жетти,

Суу жээгинде өскөн бака жалбырак,

Баралы жетип, дарылыкка кетти.

Ээлөөгө анын жумшак ордун,

Камынышты тымызын.

Чөптүн баары жадесе —
Аткулак, куурай, ит жүзүм.

Чогулганда баарысы,

Буларды бири жактырбай.

Ортого анан салышты,

Сайдан келген камышты.

Дагы бири – жалбызды,

Кийин түштү жарышка,

Чырмоок, бүргөн, тикенек.

“Суу жээги булар өсчү жерби?” – деп,

Биринин сөзүн бири укпай.

Ынтымакка келе албай,

Кызганышып алардан.

Кыйла айып табышты,

Тизмеден чийип салышты.

…Кээсинин жакпай мүнөзү,

Биринин бой-турпат, өңү.

Дагы биринин салмак  жөнү,

Кийинкинин тамыр, сөөгү.

Калгандардын урук-жери,

Ар кимиси ал жерге,

Жеке өзүн туура көрдү.

Жел жүргөндө батыштан,

Баштары менен кагышты.

Азык болор үрөндү,

Туш келди жакка чачышты.

Көп жылдык чөп уялбай,

Жашы менен алышты.

Ойлободу бири да,

Малды кышта багышты.

Аларды баккан кара жер,

Карбаластап майышты.

Талашкандар кызматты,

Ыркырашып кабышты.

Эл тагдыры менен иши жок,

Төрт тарап түгөл чабышты.

Төбөлдөргө кызмат- кайгы,

Букарага жан багуу — кайгы.

 

ЖЕЛЖЕТПЕСТИН ДОСТУГУ

Жаш токойго сугун артып,

Шилекейин агызып.

Келе жатышты үч дос-

Төрткөз, Желжетпес, анан Кумайык.

Аңгыча андан, мындан бир улуп,

Карышкыр жете келди арттан кууп.

Көзүнөн от, тилинен ажал чачыратып,

Тиштерин шакылдатат.

Чайнап салчудай, сөөктөй касыратып,

-Токто!

Тапканыңды ташта колго!

Кутулууну ойлобо ансыз.

Чеңгелимден аман-соо!

Буйруй сүйлөй күпүлдөп.

“Бол, бол” деп шаштырат,

Төрткөздү улам түрткүлөп.

Ал жүгүнбөдү бүжүрөп,

Кыйынсынган немени,

Желкеден аткып,

Жүндөй тытып салганы.

Араң ажыратты Кумайык,

Какең Төрткөздү жибитүүгө,

Сөз таба албай ылайык.

Кайра-кайра сурап кечирим,

Айкын айтты, чечимин.

-Мындан ары,

Чертип койсом кимдир-бирөөнү,

Аябагын эч кимиң!..

Желден тез пайда болду Желжетпес,

Бая куйругун кыпчып чатына,

Качкан эле кылчайбастан артына.

Жакындаган сайын короо-журту,

Артка кылчайып үрүп, утуру.

Көк жал кеткен тарапка,

Кур дымагын күчөтүп,

Канча ирет жулунду.

Дегеле көзгө илбеди,

Тиги экөөнүн “кой-кой” деп,

Жооткоткон учуру.

Ал ансайын жер тытат,

Кашабаң азыр көрүнсө,

Эки чайнап бир жутчудай,

Ачуусун тыя албай,

Азуусун шакылдатат.

-Ох, кайнайт каным!..

Мүлжүп башын,

Ичет элем канын!

Коё берчи досум, Төрткөз!

Сени менен алышкан арсыздын,

Сөөгүн барчалап өтө,

Тамырын кыркайын бөлө!

Жээк-жаатын озондотуп,

Жесирин кошоктотуп.

Короосуна салайын бүлүк,

Мурдуна тагайын чүлүк.

Ооба,  Желжетпес!

Түштөн кийин кайратың түзүк!

Бирок достугуң кайсы,

Башка иш түшкөндө,

Качканың — жүрөгүң үшүп!?!

 

УЯ

Жаз, жай көлөкөдө жатпай

Чымчык,

Чар тарапка учуп- кайкып.

Бүлөсүнө чак уя салды,

Бирден тандап чөп-чар,

Ылай ташып.

Ошентип  жоктон барды жарата коюп,

Куш-канаттууга болду жаманатты.

Учуп бараткан Торгой

Токтой калды:

-Уяңдын оозу карап турат, Чыгышты.

Ушу да кепе курушпу?

Келе калып, Алаканат,

Келекелей ачууланат:

-Эй акмак!

Мунуң- эмнеге жарайт?

Алдыңа, төшө жүн!

Көзүңдү уялтат Күн.

Андан көрө,

Уянын оозун Батышка карат!..

…Кийин дагы экөө,

Анан жетөө,

Уядан табышты айып.

“Даракка туура эмес койгон, сайып!

Төбөсүн учтуу эмес,

Жапыс кылыш керек!

Себеби, үстүндө кар жатыш керек!

Сырт жагын боёбой,

Жөн койгун, демек.

Жатканга мамык болот эле,

Жүндөрүн майдалап тытыш керек!”-

Токсону келип, токсону койду,

Токсон күнөө!

Бирок, Чыкең жалгыз куруп атканда,

Ылай алып бермек түгүл,

Кеңеш айткан эмес бирөө.

“Насаатын” уккан ар кимдин Чымчык,

Баш айлантмага ичинен сызып,

Өзүнөн өзү сурады:

“Кура электе кайда эле?

Кепесиз калсам, булардын,

Кышында,

Күйөрманы бар беле?”

Азыр ушундай заман!

Иш бүтпөй,

Куру сөз бийлеп калган.

Кээде,

Бүткөн иштен кынтык тапкан —

“Уста” көп, мээни чаккан.

Башканын башын адаштырып,

Өзү иш жасабастан.

Бирөөнүкүн көралбаган,

Жок болсо, бере албаган!

 

          САГЫЗГАН

 

Бирөөлөрдүн тилин угуп,

“Жашыл өрөөн кылам” деп оолугуп.

Талкалап алды, токоюн…

Түгөнгөндө аргасы куруп.

Турмушун жаңыртмакка калың журттун,

Теңине албай коңшу-колоңун.

Жалаң четтен дос издеп,

Сагызган чебеленет.

“ Койсоңчу, эй Саке!

Ала бербей, четтен карыз,

Өзүбүз эле курабыз.

Бизде деле бар, каруу-билек, намыс!

Токойдогу мөмө-жемиш,

Эбин таап, иштетсек.

Толуп-ташаар тамак-ашыбыз,

Тураар бүтүн,үйүбүз!”

Деп айтканын улуунун,

Тыңшабады Сагызган.

Бар билгени шакка отуруп,

Сайрай берет…

Бүлөө ташка тилин,

Кайрай берет…

“Жыргалга жеткирем, силерди”- деп,

Убаданы майдай берет…

Турмушун бузуп көнүмүш,

Коңшудан качып, көөнү түз.

Капыстан чанып, өз тилин,

Чет элдикин үйрөткөнү,

Алып келди,

Африкадан тоту куш!

Өзгөртүп канат күүлөсүн,

Чет тилче, атап үй-бүлөсүн.

“ Таштайлы, эски адатты,

Жазында тууш, жадатты.

Кышында ачып балапан!

Кышында гана түлөйсүң!

Буйругун уккан ургаачы,

Баш чайкайт:

“Кантип күйбөйсүң!”

Сагызгандын жерине,

Келгендин башы адашат.

Баштаган бир иши жок,

Баары эле сөз талашат.

Тытышканы тытышып,

Бири-бирин каматат.

Чак-челекей, тартип жок,

Анан көктү самашат.

Тилине өзү түшүнбөй,

Уясы деле түркүн түс,

Жүнү деле токсон түр.

Канаттуу көнбөй мындайга,

Сайрабай калган, деги түз!

Байкоостон түшүп катуу кыш,

Балапан жайрап теп-тегиз…

Ошондо чыкты акылман:

“ Тукумда жокту чыгарган-

Ойнуңа тойдук, Сагызган!

Карызын доолап, курутаар,

Кут болсун, бизге эскибиз.

Көнгөн тил, көнгөн журтта эле,

Көнгөндөй жашай беребиз!”

Жыйынтык айтсак, эми биз

Бөлөктү туураганча,

Карыз сурап  жалдыраганча,

Ар кимдин өз үйү болгон жакшы…

Кулакка тийсе да катуу,

Ар кимдин өз үнү болгон жакшы.

Ансыз деле көбөйдү, түркүн бакшы…

 

Кан таламай,

Жапайы айбанат түгүл,
Куш-канаттуу, жаныбар…

Түркүн дарак, чөбү да…
Бирөөсү да бош жүрбөй,

Ит-бөрүсү жөн үрбөй.
Ишканалар таап май талкан,
Кез болду,
Токой … эбегейсиз байыган!
Балакет болуп кап-кайдан?
Токойго түштү чагылган!
Байлыгы жатты чачылып,
Туш келди суудай агылып.
“Бул иш болбойт”- дешти,
Келечектин камын жешти.
Башчылыкка Арстанды,
Кайдан-жайдан таап келишти.
“—Ушул табат” — деп, оң жолду,
Орун басарлыкка койду.
Өз укум-тукумундагы,
Илбирс менен Жолборсту.
Кызматтан куру калган жок,

Илик-жармасы —
Карышкыр, Каман, Түлкү, Коён.
Айтор, не бир оён…
Бирок бири да иштин көзүн билбей,
Оокаты-ашы түгөнүп,
Куш-канаттуу, чиркей, сөөлжан, кумурска,
Алды-алдынан кетти.

Оокат менен иш издей…
Байлык түштү талоонго.
Арстан ташып Батышка,
Чоң бөлкөнү кымырды.
Жолборс, Илбирс жөн турбай,
Ак деңизге жымырды.
Арткан-үрткөн байлыкты,
Калган жакыны тытышты…
… Бизде мээнеткеч эл табат,
Бели оорубагандар аны,
Орду менен иштетпей,
Туш келди чачат.

 

Туугандык,

Айбанаттарга түштү сунуш:

“Эмки аптада өткөрүлөт чогулуш.

Жаңылбастан кокус,

Мээнеткеч таза бирөөнү,

Алалы шайлап.

Аягында жакшы иштегендерди белгилеп,

Сыйлык берилет”.

Тиери менен колго чакырык,

Короо башчы Кочкор,

Тамыр-тааныш туугандарын,

Бирден жаңсап,  чакырып.

Чакалап сүттү көп берген,

Жылда тууган эгизден.

Каймагы жанга жагымдуу,

Оюнда уй турса да,

(Анын талабын талашаар

Букасы менен торпогун

Жоготкон эле саттырып)

Сурамыш болду кыйытып.

Дайымкы кеңешчиси Эчки:

(Көзү турса,

Кимди болсо да мактоого эптүү)

-Сиздин кебиңиз – кеп,

Айтканыңыз – буйрук!

Биз билебиз нени?

Баарына макулбуз, өзүңүз чечиңиз!,  – деди.

…Аталды адегенде,

Тукумун тез көбөйткөн тоок.

Анан көгүчкөн, үндүк, канчык….

Бирок  угулбады “жарайт” деген жооп.

-Башкасын койчу, —

Деди алты айлык козу.

-Олтурабызбы акыл салып?

Бизден, Чолпон атадан башталган тарых!

Жулганда жулуп, тиерин алып,

Чыга берсин биздин урук-атыбыз!

Боло берсин, маңдайыбыз жарык!

Акылыма көнсөңөр,

Угузбай башка бирөөгө,

Энемди эле жиберсеңер!..

Кочкор, Козу, Эчки,

Шарт токтотуп, кепти.

Ара жылда бир тууган,

Тиши алда качан түшүп калган,

Картаң койду ”барсын” дешти…

Тамсилден муну байка:

Туугандашкан жайда.

Кошомат менен жан бакпаган,

Колдоочусу жок ак мээнет кылган.

Көрүнбөйт көзгө, илинбейт сөзгө,

Ыраатын көрөт, андан башка.

Жалгыз аттын чаңы чыкпайт,

Чаңы чыкса, аты чыкпайт.

Карапайым Эшек,

Билесиңер да Эшекти.

Жамгыр менен карда,

Аяз менен аптапта.

Демейки күн, майрамда,

Кара жанын карч уруп.

Маңдай тери куюлуп,

Дем алышсыз иштейт.

Же  “мен минтип атам” деп,

Ээсин сүзгөн Чебичтей.
Сыраңдаган Өгүздөй,

Ишин колко кылышты билбейт.

Керээлден кечке жүк тартканы – тарткан,

Антсе деле багы ачылбай,

Кур дегенде,

“Ушу иштеп атат эле” деп тилге алынбай.

Ага сөөлү каткан, ширеси качкан кашек тиет,

Өгүз, Уйдан арткан.

Калыстык ойго алынбай,

Кандай жумуш болсо да,

Баягы аты жакшы,

“Өгүз бүтүргөн” деп айтылат.

Камкордук жалаң  ошого —

Таттуу  жем, жылуу орун,

Өкеңе гана берилет.

Ал жакшы сөзгө көөп кетип,

Жаш музоону челсе да,

Сугарганды тепсе да,

“Мээнеткеч” деп макталат.

Айбанаттар арасында,

Үлгү аталып даңкталат.

Макал бар, эзелтен калган-

Төбөсү менен жер казса да,

“Эшектин күчү — адал, сүтү – арам!”

 

Ырысбай АБДЫРАИМОВ, Жалал-Абад шаары

 

Автор

Архив

ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
     12
31      
   1234
567891011
       
293031    
       
     12
       
  12345
6789101112
       
      1
16171819202122
3031     
    123
45678910
11121314151617
       
 123456
78910111213
28293031   
       
      1
30      
   1234
567891011
       
   1234
567891011
262728    
       
1234567
293031    
       
    123
45678910
       
  12345
27282930   
       
      1
3031     
    123
       
 123456
78910111213
28293031   
       
     12
31      
   1234
567891011
       
293031    
       
     12
       
  12345
6789101112
       
  12345
6789101112
2728     
       
      1
3031     
   1234
       
282930    
       
     12
31      
   1234
12131415161718
       
1234567
891011121314
15161718192021
293031    
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
1234567
15161718192021
22232425262728
29      
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
30      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
3456789
31      
  12345
13141516171819
2728293031  
       
15161718192021
22232425262728
2930     
       
    123
18192021222324
       
  12345
6789101112
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
      1
232425262728 
       
   1234
       
293031    
       
     12
       
  12345
       
2930     
       
    123
       
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
30      
   1234
       
78910111213
14151617181920
282930    
       
     12
31      
     12
2425262728  
       
  12345
       
      1
23242526272829
3031     
    123
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

Байланыш дареги

Email: aymak.kg@mail.ru

Телефон: +996 (770) 81-00-32

Факс: +996 (3722) 2-32-36

Адрес: Жалал-Абад ш. Ленин к. 17