Аймак
Аймак
ЖАРЫЯ-ЖАРНАК / РЕКЛАМА
ticket title
ЖАЛАЛ-АБАД ЖАНА СУЗАК ИШЕНИМ НОМЕРЛЕРИ
Сейдикум айыл өкмөтү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
Достук айыл өкмөтү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
КРдин Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин Жалал-Абад облустук “Сел жана суу ташкындарынан коргоо” бөлүмү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
«КЫРГЫЗГИДРОСПЕЦСТРОЙ» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«ШАМАЛДЫСАЙАЙЫЛКОМОК» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«ТОКТОГУЛСУУКУРУЛУШ» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«ЖАЛАЛАБАДКУРУЛУШ» ААКТЫН АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«БУУДАН» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
Управление аграрного развития Сузакского района ОБЪЯВЛЯЕТ КОНКУРС
Сузак райондук ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук боюнча башкармалыгы СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
Тогуз-Торо райондук маданият бөлүмү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
«ТАШКУМЫРФАРМ» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
Ноокен райондук социалдык өнүгүү башкармалыгы СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
«АК-БУЛАК» ААКТЫН АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«УСТА» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
ЖАРЫЯ
Жалал-Абадского областного управления Судебного департамента при Верховном суде Кыргызской Республики ОБЪЯВЛЯЕТ КОНКУРС
Жарыя

АПРЕЛЬ РЕВОЛЮЦИЯСЫ ЭМНЕ ҮЧҮН БОЛГОН?

АПРЕЛЬ РЕВОЛЮЦИЯСЫ ЭМНЕ ҮЧҮН БОЛГОН?

1,412 просмотров всего, 12 просмотров сегодня

2010-жылдын 7-апрелиндеги кандуу төңкөрүшкө 9 жылдын жүзү болду.  Элдик революция күнү катары жыл сайын белгиленип, сабактары, себептери, кесепеттери, аны менен бирге алигече максатына жете электиги бүгүнкү күндө да байма-бай айтылып келет. Учурунда экс-президент Алмазбек Атамбаев 7-апрелди эс алуу күнү катары эсептөөнү Жогорку Кеңешке сунуштап, ал 2016-жылы колдоо тапкан. Андан бери элдик революция күнү катары ар кандай иш-чаралар үстүндө эскерилип келет.

Жалал-Абад областы боюнча жалпы 110 Апрель баатырлары бар. Ыңкылапта каза болгондор 9 адам, алардын жетөө борбор калаада Ак үйдүн, экөө областтык администрациянын алдындагы митингде курман болгон. Ал эми жаракат алгандардын саны 67 ге жеткен.

Гулзат АШИРОВА, Социалдык өнүктүрүү жана мониторинг бөлүмүнүн башчысы:

“22 ПУНКТАН ТУРГАН ИШ-ЧАРАЛАР ӨТӨТ”

-Быйыл Өкмөттүн Жалал-Абад областындагы өкүлчүлүгү тарабынан 22 пункттан турган иш-чаралардын планы бекитилип, областтын бардык район-шаарларына жиберилген. 7-апрель жекшемби күнгө туш келгендигине байланыштуу 6-апрель күнү эстеликтерге гул чамбарлар коюлуп, куран окулуп, салтанаттуу эскерүү иш-чаралары өтөт.  Ага чейин каза болгондордун эстеликтеринин айланасын ирээтке келтирип ишембиликтерди уюштуруу, район-шаарлардын борборлоруна элдик революцияны эскерүү банерлерин илүү, каза болгондордун үй-бүлөлөрүнө ар тараптуу жардам көрсөтүү, окуу-жайларга илимий-практикалык конференцияларды, семинар, лекцияларды уюштуруу тапшырылган. Андан сырткары спорт комитеттери тарабынан каза болгондордун жаркын элесине арналган спорттук мелдештер өткөрүлөт. Жалал-Абад шаарындагы Эркиндик аянтындагы эскерүү митингде көзү өткөндөрдүн мемориалдык тактайчасы уюштурулат.

Төңкөрүшкө чыккан карапайым элди бийлик куралчан тосуп алган. Ак үй тараптан ок атылып, 90го жакын адам каза болсо, жаракат алгандардын саны 300 гө жеткен. Кийин алган жаракатынан улам 40ка  жакын тургун дагы каза болгон. Алардын сөөгү кыргыздын залкарлары коюлчу Ата-Бейитке көмүлгөн, ал эми жакындарына Бишкектен батир берилип, бир жолу миллион сом акчалай жардам каралган. Апрель элдик революциясынын катышуучулары “Айкөл Ала-Тоо” коомдук бирикмесин түзүшкөн.

Анархан ЖАҢЫБЕВА, Апрель революциясынын катышуучусу, журналист:

“МАГА КОЛ САЛУУГА ӨТҮШКӨН…., ТОКМОК ЖЕГЕМ”

Мен 2010-жылдын 8-апрелинде Жалал-Абад шаарынын борбордук Эркиндик аянтында өткөн митингге катышып, анда топтолгон миңдеген адамдардын алдында ошол кездеги президент Курманбек Бакиевге каршы сөз сүйлөгөнмүн. Себеби, 7-апрелде Бишкектеги  Ала-Тоо аянтындагы элдерди курал менен атып, алардын канга боёлгон абалдарын КТРден көрүп, ошол нерсенин туура эмес болгондугун айтып пикиримди билдиргенмин. Менин 8-апрелдеги сөзүм төмөндөгүдөй болгон: “Бишкекте кан төгүлдү. Биз дүйнөгө уят болдук. Бакиев ушул кезге чейин элдин койгон талабын угуп койсо, мындай кан төгүлүү болмок эмес. Ошол себептен, биз түндүк-түштүк болуп бөлүнбөй, Кыргызстанды сактап калуубуз керек”, — деген сөздөрдү сүйлөгөндөн кийин менин артымдан ОБОН аялдар келип, мага кол салууга өтүшкөн. Жалал-Абдда кырдаал оор болгон. Мага ошол учурда Москвадан “Эхо Москвы” радиосунан чыгышып, түз интервью алып жатканда Кадыржан Батыров 500гө жакын адамдары менен митингге келген. Алар митингден кийин областтык администрацияга кирүү аракетин жасашкан. Бирок  аларды бир молдоке дарбазанын үстүнө чыгып алып киргизбей койгон. Мына ушул учурда мен Москвага түз эфирден ушул окуялар боюнча маалымат бергенмин. Ошол мүнөттөн мен “АКИпресс”, “Интерфакс”, “Кабар” жана башка бир катар маалымат каражаттарына маалыматтарды берип турганмын. Ошондой эле Жалал-Абадда түзүлгөн координациялык кеңешке мүчө болуп кирип, июнь окуялары бүткөнгө чейин 4-5 ай бою оор кырдаалда маалымат берип иштеп жүргөнмүн. Менин максатым тынчтык орношуна көмөк көрсөтүү болгон. 13-апрелде Тейитте бир топ ОБОНдордун токмогуна кабылып, андан кийин 13-14-майда Жалал-Абад шаарында болгон окуяда жаракат алганмын.

Революциянын эч ким мен жасайм деп чыккан эмес. Ошол учурдагы кырдаал апрель революциянын болушуна алып келген. Эч ким өзүн өлүмгө түрткүсү келбейт. 7-апрелде каза болгондордун арасында мектептен келе жаткан окуучулар, жөн эле болуп жаткан окуяны соткасына тартып жаткан жай тургундар, ишинен кайтып бара жаткан, окуусунан чыккан студенттер снайперлердин огунан каза болгон. Алардын үмүтү кандай болгонун эч ким билбейт. Ал эми элдин нааразылыгы үй-бүлөлүк башкарууга каршы болуп, форумга 5-6-апрелде камалган лидерлерди бошотуу үчүн элдер топтолгон. Бийликтин кадамы туура болдубу же жокпу, буга мезгил жана тарых өз баасын берет.

Алгач 6-апрелде жер-жерлерде митингдер уюштурулуп, 7-апрелде борбор калаанын чок ортосунда көтөрүлгөн. Элдин негизги эки талабы электр энергиясына болгон кымбат тарифти азайтуу жана үй-бүлөлүк башкарууну кулатуу болгон. Ыңкылап катышуучуларынан түзүлгөн аталган бирикме революциянын максаттарын ишке ашыруу боюнча дагы деле аракеттерди көрүп жатышкандыктарын айтып келишет. Ал эми тарыхчылар-окумуштуулар азырынча Апрель революциясы максатына жете электигин, бирок тарых баарын ордуна коёрун айтышат.

Эрнис АВАЗОВ, тарых илимдеринин кандидаты, доцент:

“РЕВОЛЮЦИЯБЫ, БИЙЛИК АЛМАШУУБУ ЖЕ ОКУЯБЫ, АНЫ ТАРЫХ АЙГИНЕЛЕЙТ”

-Март, апрель революцияларынын башаты Аксы окуясында турат. Бир эле окуянын тегерегинде ар кандай пикирлер пайда болот берет. 2005-жылдын март айындагы төңкөрүштө кан төгүлбөгөн үчүн түссүз революция, ал эми 7-апрель түстүү революция катары баа берилген. Бирок дароо баа берүү туура эмес, анткени ар кандай тарыхый процесске убакыттын өтүшү менен баа берилет. Мисалы, Аскар Акаев өзүнүн чындыгын, тескери пикирин азырга чейин айтып келет. Бирок ар кандай тарыхый окуя жеке адамдын ою менен гана болбойт. Өзүнүн өнүгүү мыйзам ченемдүүлүгү бар. Бул ыңкылап эле революция болгон, бийлик алмашуубу же жөн эле окуя болгон деген пикирлер айтыла берет. Конкреттүү  түрдө  айтууга убакыт керек. Апрель окуясы чыкканда алгач “уурдалган революция” деп айтып чыгышкан. Себеби Март революциясы максатына жетпегендиктен Апрель революциясын пайда кылды делген. Мына ушундай эле түрдүү көз караштар бул революциянын тегерегинде болуп келет. Бул айтылып жаткан коомчулуктагы ойлор саясий-укуктук баа болушу мүмкүн, тарыхый илимий баа келечекте берилет. Классикалык революция болгондо сөзсүз коом түп тамырынан бери башкаруу системасы жана башкалар өзгөрүшү керек эле, тилекке каршы андай өзгөрүү болгон жок. Адамдардын жан дүйнөсүндө өзгөрүү болмоюнча, саясий бийлик алмашуулардан эч нерсе өзгөрбөйт деген пикирди кармангандар бар. Дүйнөлүк коомчулукта эволюциялык жана реолюциялык өнүгүү бар. Бизге мыйзам-ченемдүүлүктү бузбастан эволюциялык өнүгүү керек. 2005-жылдагы март революциясы болгон учурда Украина менен Грузияда дагы так ушундай бийлик алмашуулар орун алган, бул тышкы күчтөрдүн кызыкчылыктары болгондугунан, ыктымалдуулугунан кабар берет.

Апрель революциясынын жыйынтыгында ошол кездеги президент Курманбек Бакиевдин бийлиги кулатылып, ал үй-бүлөсү менен өлкөдөн качып чыгып Белорусияга баш калкалаган. Кыргызстандын соту Курманбек, Жаныш, Максим Бакиевдерге сыртынан өмүр бою абакка кесүү өкүмүн чыгарган. Бирок алар дагы деле жазасын албай, сырт жакта ээн-эркин жүрүшөт. Ал эми Апрель ыңкылабынын катышуучулары Бакиевдерди өлкөгө экстрадициялоону талап кылып келишет. Жогорку Кеңештин депутаты Рыскелди Момбеков былтыр Апрель баатыры Эмил Кыштобаев каза болгондон кийин аталган революциянын наркы болбосо, азыркы бийликтин баркы болбостугун ачык айткан.

Рыскелди МОМБЕКОВ, Жогорку Кеңештин депутаты:

“АКЫЛМАНДАР ЫҢКЫЛАПТЫ ДАЯРДАЙТ, АКМАКТАР ЖАСАЙТ, ЖЕМКОРЛОР ЖЕМИШИН КӨРӨТ”

-Кыргыз Республикасынын тарыхында өзгөчө орунду алган Апрель революциясы бар. Мына ошол революцияда өзгөчө эрдик жасаган эки жигит болгон. Бири Касымов Абдураим, каймана аты БТР, экинчиси Эмил Кыштобаев, каймана аты снайпер. Бири УКМКдан БТРди алып чыгып ак үйдөгү көзгө атар мергендерди аткылаган болсо, экинчиси колундагы автомат менен Ак үйдөгү снайперди атып түшүргөн. Эмил Кыштобаев жакында каза болду, жаназасына президентибиз Нарын областындагы кураторун жөнөтүп, жүз миң сом акчалай жардам бердириптир. Бийликтен башка эч ким басып барган жок. Анда акылмандар революцияны даярдайт, акмактар жасайт, жемкорлор жемишин көрөт болуп жатпайбы. Ушул эки жигит дүйнө менен кош айтышып кетти, экөөнүн аркасынан бештен жетим балдары, жесири калды. Булар эрдик аркылуу бийликке жеңилдик алып келип, бир да жардам албаптыр. Мен тажиясына барганда жоро-жолдоштору, туугандары айтышты, Абдураим Касымовдун апасы ошол жерде отуруптур ал айтты, “Эмне үчүн балам ушундай эрдик жасап, эмгеги унутулуп калды”. Бул чынын айтканда “кидала” да. Алар болбогондо ак үйдүн үстүндөгү снайпер дагы канча адамды өлтүрмөк. Булар мага үй алып бергиле деп жутунган эмес. Эми Апрелдин наркы болбосо, азыркы бийликтин баркы болбойт да. Булардын турак жай маселеси чечилиши керек.

Кыргызстанда жыл сайын бийликтер тарабынан эскерүү иш-чаралары уюштурулуп жатат. Ошондой эле Тескей-Ала-Тоо кыркасында 4142 метр бийиктиктеги аты жок чокуга “Апрель революциясынын баатырлары” деген ат коюлган. Быйыл 7-апрель жекшемби күнгө туш келген, бирок аталган датанын эс алуусу күнү 3-январга эсептелген.

 

Даярдаган:   Роза АКМАТЖАН кызы, “Аймак”

Автор

Архив

ПнВтСрЧтПтСбВс
      1
3031     
     12
       
  12345
6789101112
       
      1
3031     
    123
45678910
       
 123456
78910111213
28293031   
       
      1
30      
   1234
567891011
       
1234567
22232425262728
293031    
       
     12
17181920212223
       
  12345
6789101112
       
2930     
       
    123
45678910
       
    123
45678910
25262728   
       
 123456
78910111213
28293031   
       
     12
31      
   1234
567891011
       
293031    
       
     12
       
  12345
6789101112
20212223242526
       
      1
16171819202122
3031     
    123
45678910
11121314151617
       
 123456
78910111213
28293031   
       
      1
30      
   1234
567891011
       
   1234
567891011
262728    
       
1234567
293031    
       
    123
45678910
       
  12345
27282930   
       
      1
3031     
    123
       
 123456
78910111213
28293031   
       
     12
31      
   1234
567891011
       
293031    
       
     12
       
  12345
6789101112
       
  12345
6789101112
2728     
       
      1
3031     
   1234
       
282930    
       
     12
31      
   1234
12131415161718
       
1234567
891011121314
15161718192021
293031    
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
1234567
15161718192021
22232425262728
29      
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
30      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
3456789
31      
  12345
13141516171819
2728293031  
       
15161718192021
22232425262728
2930     
       
    123
18192021222324
       
  12345
6789101112
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
      1
232425262728 
       
   1234
       
293031    
       
     12
       
  12345
       
2930     
       
    123
       
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
30      
   1234
       
78910111213
14151617181920
282930    
       
     12
31      
     12
2425262728  
       
  12345
       
      1
23242526272829
3031     
    123
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

Байланыш дареги

Email: aymak.kg@mail.ru

Телефон: +996 (770) 81-00-32

Факс: +996 (3722) 2-32-36

Адрес: Жалал-Абад ш. Ленин к. 17