Аймак
Аймак
ЖАРЫЯ-ЖАРНАК / РЕКЛАМА
ticket title
КӨҢҮЛ БУРГУЛА! УРМАТТУУ ФИЗИКАЛЫК ЖАНА ЮРИДИКАЛЫК ЖАКТАР!
ВНИМАНИЕ! УВАЖАЕМЫЕ ЮРИДИЧЕСКИЕ И ФИЗИЧЕСКИЕ ЛИЦА!
«ДУСТЛИК» ААКтын акционерлеринин эсине!
«“ТУЛПАР” » ААКтын акционерлеринин эсине!
«ТАШКУМЫРФАРМ» ААКтын акционерлеринин эсине!
«СООДАГЕР» ААКтын акционерлеринин эсине!
«КЕРЕМЕТ» ААКтын акционерлеринин эсине!
Вниманию акционеров ОАО «ЖЕТИГЕН»!
“ЖЕТИГЕН” АЧЫК АКЦИОНЕРДИК КООМУНУН АКЦИОНЕРЛЕРИНЕ!
ОРТ ТЕСТКЕ ДАЯРДОО ҮЧҮН МУГАЛИМДЕРДИ КОНКУРСКА ЧАКЫРАБЫЗ
ЖАЛАЛ-АБАД ЖАНА СУЗАК ИШЕНИМ НОМЕРЛЕРИ
Сейдикум айыл өкмөтү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
Достук айыл өкмөтү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
КРдин Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин Жалал-Абад облустук “Сел жана суу ташкындарынан коргоо” бөлүмү СЫНАК ЖАРЫЯЛАЙТ
«КЫРГЫЗГИДРОСПЕЦСТРОЙ» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«ШАМАЛДЫСАЙАЙЫЛКОМОК» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«ТОКТОГУЛСУУКУРУЛУШ» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«ЖАЛАЛАБАДКУРУЛУШ» ААКТЫН АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!
«БУУДАН» ААКтын АКЦИОНЕРЛЕРИНИН ЭСИНЕ!

Мурзапар ҮСӨН: «Жыйырма биринчи кылымдын кишилери фанаттардын курмандыгына айландык»

Мурзапар ҮСӨН: «Жыйырма биринчи кылымдын кишилери фанаттардын курмандыгына айландык»

 4,397 Бардыгы /

Бүбү-бакшылардын тилине кирип, Бишкек шаарындагы республикалык тарых музейинде абдан баалуу экспонат сыңары сакталып турган мумия аялдын (катырылган сөөктүн) тээ Баткен районундагы Кара-Булак көрүстөнүнө алып барып көмүштү. Бирок, жергиликтүү тургун жана жазуучу Мурзапар ҮСӨН бейитке жашырылган дене эркектики экендигин ачыктап олтурат.

— Мурзапар аба, жаныңыз мынчалык эмнеге кашайды, ыя?

— Мындан 3000 жыл мурунку сөөктү бакыйган аткаминерлерибиз каяктагы бүбү-бакшылардын тилине кирип Маржанбүбү деп аташып, аны атайын Бишкектен ташып келишип, алыскы Баткен районундагы Кара-Булак көрүстөнүнө коюп жатышпайбы. А чындыгында, маркумдун сөөгүнө жакшылып үңүлсөңүздөр, кыздыкы делген сөөк эркектики экендиги бет түзүлүшүнөн, мурдунун бүркүт тумшук экендигинен эле даана билинип турбайбы. Эс-акылы жайында адам мумия сөөк аялдыкы дегенге, албетте, таптакыр кошулбайт!

— Эмне үчүн?

— Баткен районундагы «Кара-Булак» көрүстөнү, башкача айтканда, «Мыктын гөрү» 1954-жылы ленинграддык археолог-тарыхчы Юрий Баруздин тарабынан ачылган. Агездеги археологиялык казуулар 1958-жылга дейре уланган. Дал ошол мезгилде мен айылда 5-класста окучумун. Майрам Жоош кызы деген эжекейибиз бизди ал жерге экскурсияга дагы алып барган. Ошондо Юрий аттуу археолог бизди сүрөткө тарткан. Анан ошол көрүстөндөн табылган мумия кыздын жыгач табытта жаткан турпатын ал мүрзөгө  аркан менен түшүп барып көрсөткөнү эмдигиче көз алдымда турат.

Агезде  табытта жаткан кыз баамымда биздин класташтарыбыз курактуу эле. Колунун, бутунун учу, кыйгач жаткырылган жүзү гана бизге даана көрүнгөн. Анан арыкчырай, өтө назик эле. А былтыр «Кара-Булак» көрүстөнүнө коюлган сөөк а кыздыкына дегеле окшобойт!

— Анда Баткендеги «Кара-Булак» көрүстөнүнө кимди коюшту деп ойлойсуз?

— Менимче, 1960-жылдары «Чүй боорунан мумияланган адамдын сөөгү табылды!» деп гезиттер байма-бай жазышкан. Демек, жанагыл мумия кыз башка бир музейге тапшырылган, же жең ичинен сатылып кеткен. А анын ордуна Чүйдөн табылган эркек кишинин сөөгүн Бишкек шаарындагы мамлекеттик тарых музейине жайгаштырып ташташкан.

Албетте, мумия кыздын (катырылган секелектин)  өтө назик, анан илбериңки сөөгү дагыле кайсыдыр бир музейде жатат. Буга мен азыр деле бөркүмдөй ишенем! Биргезде көрүнүктүү археолог жана тарыхчы Сергей Баруздин дагы ушундай мумияланган эки кыздын сөөгү Ош жана Ленинград шаарларындагы музейлерге тапшырылгандыгын айткан жайы бар. Тилекке каршы, ал экөөнүн тең бүгүнкү тагдыры бизге эч белгисиз.

— Мурзапар аба, анда жыйырма биринчи кылымда кашайып пейилибиз бузулуп, бизден ыйман качтыбы?

         — Жашырып не. Жыйырма биринчи кылымдын кишилери жалаң фанаттардын курмандыгына айландык.  Анткени, диний жактан туташ сабатсызбыз. Ошондуктан, ушул тапта бүбү-бакшыларга жана сопуларга күнүбүз түшүп олтурат.

         Маселен, Ала-Букада башка динге өткөн аялдын сөөгүн мусулмандар мүрзөсүнөн казып, ар жакка сүйрөп, маркумду ыраса кордошподубу. А мамлекеттик музейде катылган мумия кызды деле сөзсүз түрдө Бишкектен Баткенге сүйрөп барбай, Чүй бооруна деле көөмп ташташса болбойт беле?

 

Кепке тарткан: Алишер ТОКСОНБАЕВ, өз кабарчы

Автор

Архив

ПнВтСрЧтПтСбВс
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     
       
    123
       
  12345
27282930   
       
      1
3031     
     12
       
  12345
6789101112
       
      1
3031     
    123
45678910
       
 123456
78910111213
28293031   
       
      1
30      
   1234
567891011
       
1234567
22232425262728
293031    
       
     12
17181920212223
       
  12345
6789101112
       
2930     
       
    123
45678910
       
    123
45678910
25262728   
       
 123456
78910111213
28293031   
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728    
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728     
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
29      
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
      1
9101112131415
16171819202122
232425262728 
       
   1234
567891011
12131415161718
262728293031 
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
     12
3456789
10111213141516
24252627282930
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     
       
    123
11121314151617
18192021222324
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
     12
3456789
17181920212223
2425262728  
       
  12345
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

Байланыш дареги

Email: aymak.kg@mail.ru

Телефон: +996 (770) 81-00-32

Факс: +996 (3722) 2-32-36

Адрес: Жалал-Абад ш. Ленин к. 17