Аймак
ЖАРЫЯ-ЖАРНАК / РЕКЛАМА

Нематтулла ажы ЖЭЭНБЕКОВ: “ФИТИР-САДАГАНЫ ӨЗ ДАРЕГИНЕ БЕРИШИБИЗ КЕРЕК”

Нематтулла ажы ЖЭЭНБЕКОВ:  “ФИТИР-САДАГАНЫ ӨЗ ДАРЕГИНЕ БЕРИШИБИЗ КЕРЕК”

 54 Бардыгы /

Мусулмандар үчүн ыйык айларынын бири Орозо айы да аяктап бара жатат. Бул айда кадыр түндү качан тосуш керек, фитир садака деген эмне, айт күнү кайсы күнгө белгиленгендиги жөнүндө Жалал-Абад облусунун казысы Нематтулла ажы Жээнбеков менен маек курдук.

-Айтсаңыз Кадыр түн деген эмне, аны качан тосуш керек?

Баарыздардын орозоңуздар кабыл болсун. Буюрса мусулмандардын парызы болгон жылына бир келүүчү Орозо айыбыз да аяктап бара жатат. Орозо айын эң улуу ай деп айтабыз. Себеби бул айда мусулмандар үчүн көптөгөн соопторду табабыз. Кунөөлөрүбүздүн кечиришин Жарткандан суранабыз. Дагы бир мүмкүнчүлүк ушул айда Кадыр түн деген бар. Кадыр түн боюнча кеп кура турган болсок пайгамбарыбыз айткандай 1 хадисте акыркы 10 күндө деген, ал эми дагы бир хадисте Орозо айынын акыркы он күндүктүн так күндөрү делген, ал эми башка хадисте орозонун 27 күнү деп айтылган.

Быйылкы жылы айт күнү кайсы күнгө белгиленди? Ажылык сапар кандай болууда?

 -Быйыл Орозо айт майрамы 13-май күнү болот. Азыркы учурда айт намазы  Жалал-Абадда окулушу күтүлүп жатат, себеби бизде буга чейин мечиттерде жума намаздар окулуп жаткан, ошондуктан айт намазы окулуш керек дейм. Иншаллах  буйруса окулуп калышын Аллахтан тилейбиз. Быйылкы жылдагы ажылык сапары боюнча айта кетсем буга чейин Умрага жол ачылып ПЦР анализи менен бара турган болгон, бирок андан кийин оору күчөп кеткендиктен азыр эч кандай катталуу жок. Ал эми чоң ажылык сапарга эгерде быйыл жаңы барам дегендер болсо, анда алар тилекке каршы бара албайт. Азыркы дүйнө элинин башынан келген абалды түшүнүп турабыз. Себеби былтыркы катталуучулар акчасын төгүшкөн, бирок али барыша элек, ал азыркыга чейин так билине элек. Бара турган болуп калса, анда былтыркы катталуучулар барышат.

Орозо фитирди чек ара чырынан жапа чеккен Баткен элине бериш керек деген ойлор айтылып жатат. Сиз буга эмне дейт элеңиз?

 -Бул негизинен ар бир тирүү жандын садакасы. Ал садака негизинен жашоодо кыйналган, тамак аш, кийим кечектен жетишпеген адамдарга берилет. Быйыл садака фитирдин суммасы  40 сом болду. Быйыл Баткенде кырдаал кайгылуу болгондуктан эл арасында быйылкы садака фитирди аларга жардам катары берели деген ойлор болуп жатат. Бирок ар бир адамдын садака бере турган адамы бар, эгер Баткендеги жабыркагандарга жардам беребиз десек, анда чын ихласыбыз менен өз алдынча жардам беришибиз керек. Шарияттан алып караганда бул садаканын түздөн-түз дареги бар. Садаканы кимге берилери ачык жазылган, ал түздөн-түз өз дарегине жетип барышы керек. Ал эми Баткенге келе турган болсок, азыркы учурда деле алардын кээ бири жакшы жашайт, кээ бири жаман, кээ бири өтө начар акыбалда калгандары да бар. Биз садака фитирди аларга берсек, бул садака бергендикке жатпай калат. Ошондуктан Баткен менен сакада фитирди аралаштырбай эле койсок жакшы болмок. Колубуздан келеби жок дегенде 100 сом болсо да Баткенге жардам деп берип койсок болот, бирок садаканы өзүнчө беришибиз керек.

Орозо айт менен Курбан айттын айырмасын айта кетсеңиз.

 -Орозо айт бул 30 күн орозо туткандыгыбыздын жыйындысынын майрамы болуп эсептелинет. Ал эми Курбан айт орозо айттан 72 күн өткөндөн кийин келе турган  майрам. Башкача айтканда биздин ажыларыбыз ажылыкка бара турган убак болот. Курбан айтта курбандык чалабыз, ал эми Орозо айтта курбандык чалынбайт.

Орозонун башталышында деле, бүтүшүндө деле “Арапа майрамыңыз менен”- деп айтып келебиз. Ушул нерсе туурабы?

-Арапа деген сөз орозонун башталышына дагы, аягына да такыр тиешеси жок.  Бул орозодо шектик бар. Шектик деген бул шектенүү, “Ай бүгүн чыгып калабы же эртен чыгып калабы?”- деген сөз. Ошон үчүн элдер айтышат бүгүн шектик дешип.  Курбан айттын башталышы арапа деп эсептелинет. Себеби ажылыкка барганда айт күнүнө бир күн калганда арафага турушат. Ошондон айт майрамына бир күн калганда “Арапа” деп айтылып калган.

Маегиңиз үчүн чоң рахмат?

Сталбек КАРАСАРТОВ, “Аймак”

Автор

Архив

ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
31      
   1234
567891011
       
891011121314
293031    
       
       
       
    123
       
 123456
28293031   
       
      1
30      
   1234
       
 123456
78910111213
282930    
       
     12
31      
  12345
6789101112
2728293031  
       
2930     
       
    123
       
  12345
27282930   
       
      1
3031     
     12
       
  12345
6789101112
       
      1
3031     
    123
45678910
       
 123456
78910111213
28293031   
       
      1
30      
   1234
567891011
       
1234567
22232425262728
293031    
       
     12
17181920212223
       
  12345
6789101112
       
2930     
       
    123
45678910
       
    123
45678910
25262728   
       
 123456
78910111213
28293031   
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728    
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728     
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
29      
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
      1
9101112131415
16171819202122
232425262728 
       
   1234
567891011
12131415161718
262728293031 
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       
     12
3456789
10111213141516
24252627282930
       
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     
       
    123
11121314151617
18192021222324
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
       
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930    
       
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
     12
3456789
17181920212223
2425262728  
       
  12345
13141516171819
20212223242526
2728293031  
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
    123
18192021222324
252627282930 
       
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

Байланыш дареги

Email: aymak.kg@mail.ru

Телефон: +996 (770) 81-00-32

Факс: +996 (3722) 2-32-36

Адрес: Жалал-Абад ш. Ленин к. 17